શ્રી સત્યનારાયણ ભગવાનની આરતી | જય લક્ષ્મી રમણા ગુજરાતી
“જય લક્ષ્મી રમણા” ભગવાન શ્રી સત્યનારાયણની લોકપ્રિય આરતી છે. સત્યનારાયણ વ્રતકથા અને પૂજા પૂર્ણ થયા પછી આ આરતી શ્રદ્ધાપૂર્વક ગવાય છે. પૂર્ણિમા, ગૃહપ્રવેશ, લગ્ન, જન્મદિવસ અને અન્ય શુભ પ્રસંગોમાં પણ તેનું વિશેષ મહત્વ છે.
ભગવાન સત્યનારાયણ શ્રીહરિ વિષ્ણુનું સત્ય, ધર્મ, કરુણા અને રક્ષણ સાથે જોડાયેલું પૂજનીય સ્વરૂપ છે. આ આરતીમાં ભગવાનના દિવ્ય સ્વરૂપ, ભક્તો પર કરેલી કૃપા અને સત્યનારાયણ વ્રતકથાના મહત્વપૂર્ણ પ્રસંગોનું સ્મરણ કરવામાં આવ્યું છે.
શ્રી સત્યનારાયણ ભગવાનની આરતી ગુજરાતી લિરિક્સ
જય લક્ષ્મી રમણા,
સ્વામી જય લક્ષ્મી રમણા।
સત્યનારાયણ સ્વામી,
જન પાતક હરણા॥
ૐ જય લક્ષ્મી રમણા॥
રત્ન જડિત સિંહાસન,
અદ્ભુત છબી રાજે।
નારદ કરત નીરાજન,
ઘંટા વન બાજે॥
ૐ જય લક્ષ્મી રમણા॥
પ્રગટ ભયે કલિ કારણ,
દ્વિજ કો દરસ દિયો।
બૂઢો બ્રાહ્મણ બનીને,
કંચન મહેલ કિયો॥
ૐ જય લક્ષ્મી રમણા॥
દુર્બળ ભીલ કઠોરો,
જિન પર કૃપા કરી।
ચંદ્રચૂડ એક રાજા,
તિનકી વિપત્તિ હરી॥
ૐ જય લક્ષ્મી રમણા॥
વૈશ્ય મનોરથ પાયો,
શ્રદ્ધા તજ દીધી।
સો ફળ ભોગ્યો પ્રભુજી,
ફિર સ્તુતિ કીધી॥
ૐ જય લક્ષ્મી રમણા॥
ભાવ-ભક્તિના કારણે,
ક્ષણ-ક્ષણ રૂપ ધર્યો।
શ્રદ્ધા ધારણ કીધી,
તિનકો કાજ સર્યો॥
ૐ જય લક્ષ્મી રમણા॥
ગ્વાલ-બાલ સંગ રાજા,
વનમાં ભક્તિ કરી।
મનવાંછિત ફળ દીધું,
દીનદયાળુ હરિ॥
ૐ જય લક્ષ્મી રમણા॥
ચઢત પ્રસાદ સવાયો,
કદલી ફળ મેવા।
ધૂપ-દીપ તુલસીથી,
રાજી સત્યદેવા॥
ૐ જય લક્ષ્મી રમણા॥
સત્યનારાયણજીની આરતી,
જે કોઈ નર ગાવે।
ઋદ્ધિ-સિદ્ધિ સુખ-સંપત્તિ,
સહજ રૂપ પાવે॥
ૐ જય લક્ષ્મી રમણા॥
જય લક્ષ્મી રમણા,
સ્વામી જય લક્ષ્મી રમણા।
સત્યનારાયણ સ્વામી,
જન પાતક હરણા॥
ૐ જય લક્ષ્મી રમણા॥
Shri Satyanarayan Aarti in English Lyrics
સત્યનારાયણ આરતીનો સરળ અર્થ
આ આરતીમાં ભગવાન સત્યનારાયણને માતા લક્ષ્મીના પ્રિય સ્વામી, ભક્તોના પાપ અને દુઃખ દૂર કરનાર તથા કરુણામય ભગવાન તરીકે નમન કરવામાં આવે છે.
આરતીની પંક્તિઓમાં સત્યનારાયણ વ્રતકથાના વિવિધ પ્રસંગોનો સંકેત મળે છે. તેમાં ગરીબ બ્રાહ્મણ, વેપારી, રાજા અને સામાન્ય ભક્તો પર ભગવાને કરેલી કૃપાનું સ્મરણ કરવામાં આવ્યું છે.
આરતી શીખવે છે કે યોગ્ય સંકલ્પ ભૂલવો, શ્રદ્ધા છોડી દેવી અથવા સફળતા મળ્યા પછી અહંકાર કરવો મનુષ્યને મુશ્કેલીમાં મૂકી શકે છે. પોતાની ભૂલ સ્વીકારીને ભગવાનની શરણ લેવાથી વ્યક્તિ ફરીથી ધર્મના માર્ગ પર આવી શકે છે.
અંતિમ પંક્તિઓમાં પ્રસાદ, કેળા, મેવા, ધૂપ, દીપ અને તુલસી અર્પણ કરવાનો ઉલ્લેખ છે. તેનો ઊંડો સંદેશ એ છે કે પૂજા પોતાની શક્તિ પ્રમાણે સચ્ચી શ્રદ્ધા અને પવિત્ર ભાવથી કરવી જોઈએ.
સત્યનારાયણ ભગવાનની આરતીનું મહત્વ
- સત્યનારાયણ પૂજા અને વ્રતકથાને ભક્તિપૂર્ણ રીતે પૂર્ણ કરે છે.
- ભગવાન વિષ્ણુ પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવાનું સરળ માધ્યમ છે.
- સત્ય, વચનપાલન અને પ્રસાદના સન્માનની શિખામણ યાદ અપાવે છે.
- પરિવાર સાથે ગાવાથી ઘરમાં શાંતિપૂર્ણ અને ભક્તિમય વાતાવરણ બને છે.
- ભક્તને પોતાની ભૂલ સ્વીકારવા અને અહંકાર છોડવાની પ્રેરણા આપે છે.
- માત્ર ધન નહીં, પરંતુ સદબુદ્ધિ અને ધર્મપૂર્ણ જીવન માટે પ્રાર્થના કરવાની ભાવના જગાવે છે.
આરતી સાથે જોડાયેલા લાભ ધાર્મિક પરંપરા અને વ્યક્તિગત શ્રદ્ધા પર આધારિત છે. તેને બીમારી, આર્થિક મુશ્કેલી અથવા અન્ય ગંભીર સમસ્યાના વ્યવહારિક ઉકેલના વિકલ્પ તરીકે ન જોવી જોઈએ.
શ્રી સત્યનારાયણ ભગવાનની આરતી કેવી રીતે કરવી?
- સત્યનારાયણ વ્રતકથાના પાંચેય અધ્યાય પૂર્ણ કરો.
- ભગવાનની સામે ઘીનો દીવો અથવા કપૂર પ્રગટાવો.
- આરતીની થાળીમાં દીવો, ફૂલ અને અક્ષત રાખો.
- ઘંટડી વગાડતાં શ્રદ્ધાપૂર્વક “જય લક્ષ્મી રમણા” આરતી ગાવો.
- દીવાને ભગવાનની સામે ધીમે-ધીમે ગોળાકાર ફેરવો.
- આરતી પછી ભગવાનને ફૂલ અને પુષ્પાંજલિ અર્પણ કરો.
- પૂજા દરમિયાન થયેલી ભૂલો માટે ક્ષમા માગો.
- પંચામૃત અને સત્યનારાયણ ભગવાનનો પ્રસાદ સૌને વહેંચો.
સરળ પ્રાર્થના: હે ભગવાન સત્યનારાયણ, અમને સત્ય બોલવાની, પોતાના વચન પૂર્ણ કરવાની, અહંકારથી દૂર રહેવાની અને ધર્મના માર્ગે ચાલવાની શક્તિ આપો.
સત્યનારાયણ ભગવાનની આરતી ક્યારે કરવી?
આ આરતી સામાન્ય રીતે સત્યનારાયણ પૂજા અને વ્રતકથાના પાંચેય અધ્યાય પૂર્ણ થયા પછી કરવામાં આવે છે. તેને નીચેના પ્રસંગોમાં પણ ગાઈ શકાય છે:
- પૂર્ણિમાના દિવસે
- એકાદશીના દિવસે
- ગુરુવારની વિષ્ણુ પૂજામાં
- ગૃહપ્રવેશ સમયે
- લગ્ન અને લગ્નજયંતી પર
- જન્મદિવસ અને નામકરણ પ્રસંગે
- નવો વ્યવસાય અથવા શુભ કાર્ય શરૂ કરતી વખતે
- દૈનિક સવાર અથવા સાંજની પૂજામાં
આરતી માટે કોઈ એક સમય ફરજિયાત નથી. એવો સમય પસંદ કરો જ્યારે પરિવાર શાંતિથી અને ઉતાવળ વગર પૂજામાં જોડાઈ શકે.
આરતી પછી શું કરવું?
- ભગવાન સત્યનારાયણને નમન કરીને ક્ષમાપ્રાર્થના કરો.
- ભગવાનનો પ્રસાદ આદરપૂર્વક ગ્રહણ કરો.
- ઉપસ્થિત તમામ લોકોમાં પ્રસાદ વહેંચો.
- કળશનું પાણી ઘરમાં છાંટો અથવા તુલસીના છોડમાં અર્પણ કરો.
- માતા-પિતા, ગુરુ અને પરિવારના વડીલોના આશીર્વાદ લો.
- કથામાં આપેલી સત્ય, વિનમ્રતા અને વચનપાલનની શિખામણ જીવનમાં અપનાવો.
સત્યનારાયણ આરતી વિશે વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
1. સત્યનારાયણ ભગવાનની આરતી કઈ છે?
“જય લક્ષ્મી રમણા, સ્વામી જય લક્ષ્મી રમણા” ભગવાન સત્યનારાયણની પ્રચલિત આરતી છે.
2. સત્યનારાયણ આરતી ક્યારે ગવાય છે?
તે સત્યનારાયણ પૂજા અને વ્રતકથાના પાંચેય અધ્યાય પૂર્ણ થયા પછી ગવાય છે.
3. શું “ૐ જય જગદીશ હરે” આરતી પણ ગાઈ શકાય?
હા. ભગવાન સત્યનારાયણ ભગવાન વિષ્ણુનું સ્વરૂપ છે. તેથી “ૐ જય જગદીશ હરે” આરતી પણ ગાઈ શકાય છે. ઘણા પરિવારો બંને આરતી ગાય છે.
4. શું સત્યનારાયણ આરતી દરરોજ ગાઈ શકાય?
હા. તેને દૈનિક સવાર અથવા સાંજની ભગવાન વિષ્ણુની પૂજામાં પણ સામેલ કરી શકાય છે.
5. શું મહિલાઓ અને બાળકો આ આરતી ગાઈ શકે?
હા. પુરુષો, મહિલાઓ અને બાળકો બધા શ્રદ્ધાપૂર્વક આ આરતી ગાઈ અથવા સાંભળી શકે છે.
6. શું કથા વગર માત્ર આરતી કરી શકાય?
દૈનિક પૂજામાં માત્ર આરતી કરી શકાય છે. સંપૂર્ણ સત્યનારાયણ વ્રતમાં પૂજા, પાંચ અધ્યાયની કથા, આરતી અને પ્રસાદ વિતરણ કરવું યોગ્ય માનવામાં આવે છે.
7. આરતી પછી પ્રસાદ ગ્રહણ કરવો શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?
સત્યનારાયણ વ્રતકથામાં ભગવાનના પ્રસાદના સન્માનને વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે. તેથી પૂજા પછી પ્રસાદ કૃતજ્ઞતાથી ગ્રહણ અને વિતરણ કરવો જોઈએ.
8. સંપૂર્ણ આરતી ગાવામાં કેટલો સમય લાગે છે?
સામાન્ય ગતિએ સંપૂર્ણ આરતી ગાવામાં લગભગ પાંચથી સાત મિનિટ લાગી શકે છે.
9. શું સત્યનારાયણ આરતી રાત્રે કરી શકાય?
હા. ઘણા પરિવારો પૂર્ણિમાની સાંજે અથવા રાત્રે સત્યનારાયણ પૂજા અને આરતી કરે છે.
10. શું માત્ર સત્યનારાયણ આરતી સાંભળી શકાય?
હા. શ્રદ્ધા અને એકાગ્રતા સાથે આરતી સાંભળવી પણ ભક્તિનું એક અર્થપૂર્ણ સ્વરૂપ છે.
નિષ્કર્ષ
“જય લક્ષ્મી રમણા” ભગવાન સત્યનારાયણની મહિમા, ભક્તો પ્રત્યેની તેમની કરુણા અને સત્યનારાયણ વ્રતકથાની મુખ્ય શિખામણ યાદ કરાવતી ભાવપૂર્ણ આરતી છે.
આ આરતી ભક્તને સત્ય બોલવાની, યોગ્ય વચન પૂર્ણ કરવાની, પ્રસાદનું સન્માન કરવાની અને સફળતા મળ્યા પછી વિનમ્ર તથા કૃતજ્ઞ રહેવાની પ્રેરણા આપે છે.
તેને સત્યનારાયણ પૂજા, પૂર્ણિમા, એકાદશી, ગૃહપ્રવેશ અને અન્ય શુભ પ્રસંગોમાં શ્રદ્ધાપૂર્વક ગાઈ શકાય છે.
ૐ શ્રી સત્યનારાયણાય નમઃ। શ્રી સત્યનારાયણ ભગવાનની જય।
